وقتی صحبت از چاپ کتاب با مجوز رسمی به میان می‌آید منظور چاپ و نشر کتاب به شکلی است که بتوان آن را به صورت سیستماتیک قابل پیگیری نمود و آن را شناسنامه‌دار کرد. یکی از مهمترین مجوزهایی که برای کتاب دریافت می‌شود شماره شابک است. این شماره شابک از طرف خانه کتاب صادر می‌شود و معمولاً انتشاراتی‌ها یک سری از شماره‌ شابک را از خانه کتاب دریافت می‌کنند و آن را به کتابهایی که قصد نشر و چاپ آن را دارند اختصاص می‌دهند. در این مطلب به پاسخگویی به سوال شابک کتاب چیست و کاربردهای آن کدامند خواهیم پرداخت.

شابک کتاب چیست

شابک یک سیستم برای شماره‌گذاری کتابها در سطح بین‌المللی است. شماره شابک متشکل از سیزده عدد می‌باشد که زقم‌های آن در چند گروه قرار داده می‌شود و هر گروه مفهوم و معنای خاصی دارد.

برای مثال، عدد ۹۶۴ شماره یا شناسه ملی ایران است که در درون شماره شابک قطعاً موجود است. البته زمانی که کتاب در ایران چاپ شده باشد.

عدد صفر نمایانگر کشورهای انگلیسی زبان است. البته لازم به ذکر است که موقعیت قرار گرفتن عدد صفر بسیار مهم است تا نشانگر یک کشور باشد.

گروه دیگری از اعداد این شماره ۱۳ رقمی به ناشر ارتباط دارد و نشاندهنده ناشر آن است.

گروه دیگری از اعداد نیز نشانگر منطقه جغرافیایی و زبانی است که کتاب در آن چاپ شده است.

گروه دیگری از اعداد این شماره وجود دارد که جهت صحت آزمایی شابک است. این احتمال دارد که فردی بدون اخذ مجوز شابک قانونی اعدادی را تولید نموده باشد. برخی از اعدادی که در یک شابک قانونی وجود دارد نشان دهنده آن است که شابک صحت دارد و جعلی نیست.

کاربردهای شابک

شابک بر روی کتاب کاربردهای متفاوتی دارد. اولین کاربرد آن این است که برای شاسنامه دار شدن کتاب و اخذ فیپا بسیار لازم و ضروری است. وقتی اطلاعات فیپا و شابک قانونی بر روی کتاب درج شده باشد حقوق مادی و معنوی اثر برای نویسنده آن برای همیشه محفوظ خواهد ماند. همانطور که قبلاً نیز در مطلبی گفتیم، شابک و فیپا نقش سند را برای یک ملک یا وسیله بازی می‌کند. همانگونه که داشتن سند ثبتی برای احراز مالکیت یک ملک یا وسیله بسیار ضروی است، شابک و فیپا نیز این امکان را می‌دهد که صاحب اثر با در دست داشتن این دو مجوز مالکیت خود را بر روی اثر ثابت کند.

دومین کاربرد شابک آن است که می‌توان برای ثبت کتاب ر کتابخانه‌های بین الملی و برای سفارش دادن آنها از آن استفاده نمود.

سومین و آخرین استفاده از شابک آن است که از این شماره برای کنترل خودکار موجودی انبارها استفاده کرد.

راههای ارتباطی با نشر تخصصی کتب دانشگاهی

تلفن ثابت: 01333424261               تلفن همراه: 09190826979

ایمیل: info@thesisbook.ir